Banker's Review Online - Τραπεζική Ένωση: Συμμαχίες και αντιπαλότητες στο νέο χάρτη

Τρίτη, 24 Οκτωβρίου 2017

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Strategy and Development

Τραπεζική Ένωση: Συμμαχίες και αντιπαλότητες στο νέο χάρτη

21 Φεβρουαρίου 2013 | 09:00 Γράφει το Banker's Review  Editor Topics: Macro-economics,Ευρωπαική Ένωση,Θεσμικά

Η Ευρώπη μπορεί να γιορτάζει ιστορικά βήματα στο δρόμο προς την οικονομική ένωση, ισχύει όμως το ίδιο για όλους τους ενδιαφερόμενους; Πώς αντιδρούν στην υλοποίηση της τραπεζικής ένωσης Γάλλοι, Άγγλοι, Ισπανοί, Τσέχοι και Σουηδοί;

Στη σύνοδο κορυφής της 14ης Δεκεμβρίου 2012, οι ηγέτες της ΕΕ συναίνεσαν στη δημιουργία ενός Ενιαίου Μηχανισμού Επιτήρησης κατόπιν συμφωνίας που θα καταρτίσουν η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως τις αρχές του 2014, πριν από το πέρας της τρέχουσας θητείας των ευρωβουλευτών.

Η συμφωνία χαρακτηρίζεται «ιστορική», αφού ανοίγει το δρόμο για τη συγκρότηση μιας πραγματικής τραπεζικής και οικονομικής ένωσης, η οποία φιλοδοξεί μεταξύ άλλων να αποτρέψει μελλοντικές «κρίσεις.» O ευρωπαίος επίτροπος Όλι Ρεν έκανε λόγο για «επιτυχία». Ο προεδρεύων του Συμβουλίου των Υπουργών Οικονομικών Βάσος Σιαρλή χαρακτήρισε την απόφαση: «χριστουγεννιάτικο δώρο για τους πολίτες της Ευρώπης».

Στη συνέχεια, στα μέσα Ιανουαρίου, ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο έκανε άλλο ένα αποφασιστικό βήμα προς την κατεύθυνση της δημοσιονομικής ένωσης ανακοινώνοντας τα σχέδια σύστασης μηχανισμού ανακεφαλαιοποίησης ή εκκαθάρισης των προβληματικών τραπεζών στην ευρωζώνη ως τα μέσα του 2013.

Σε εθνικό επίπεδο, οι επίτροποι έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους στις ελληνικές τράπεζες, με αρμοδιότητες που περιλαμβάνουν από την παρακολούθηση της εταιρικής διακυβέρνησης μέχρι τη διασφάλιση της χρήσης ιδιωτικοοικονομικών κριτηρίων στις επιχειρηματικές αποφάσεις.

Ωστόσο, τόσο το θέμα της μεταβίβασης εξουσιών από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), όσο και η ευρύτερη οικονομική και πολιτική διάσταση της εξέλιξης αυτής, αντιμετωπίζεται με πολύ διαφορετικό τρόπο από τις επιμέρους ομάδες των εμπλεκομένων.

Η Γερμανία στο τιμόνι, αλλά υπό αμφισβήτηση
Η Γερμανία κατάφερε να επιβάλει μία από τις βασικές θέσεις της, βάσει της οποίας η ΕΚΤ θα ελέγχει αρχικά μόνο τις μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες. Ωστόσο, ο πρόεδρος των Φιλελευθέρων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Γκι Φερχόφσταντ εκφράζει αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα του σχεδίου. «Δεν είναι δυνατόν να δημιουργηθεί μια τραπεζική ένωση όταν η ΕΚΤ μπορεί να ελέγξει μόνο 150 τράπεζες. Θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να ελέγχει και τα βιβλία των υπόλοιπων τραπεζών», τόνισε σε δηλώσεις του προς την Deutsche Welle ο βέλγος πολιτικός.

Πράγματι, μετά από σθεναρή αντίσταση του Βερολίνου, οι μικρότερες τράπεζες -και κυρίως τα ταμιευτήρια και οι συνεταιριστικές τράπεζες- θα ελέγχονται έμμεσα. Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει ο Γκι Φερχόφσταντ: «σε πολλές περιπτώσεις τα προβλήματα προκύπτουν από τις μικρές τράπεζες στην Ευρώπη και όχι από τις μεγάλες». Στην Ισπανία, για παράδειγμα, την τραπεζική κρίση προκάλεσαν σε μεγάλο βαθμό οι περιφερειακές τράπεζες, οι οποίες χρηματοδότησαν ριψοκίνδυνες επενδύσεις στον τομέα των ακινήτων.

Επιπλέον, και σύμφωνα με την ισπανική εφημερίδα ABC, «αυτό που κρύβει η Γερμανία είναι η κακή κατάσταση των περιφερειακών τραπεζών. Στις Βρυξέλλες ποτέ δεν άρεσαν οι τράπεζες αποταμίευσης, αλλά η νέα Σιδηρά Κυρία έχει καταφέρει να μετατρέψει τη Γερμανία στο τελευταίο προπύργιό τους, παρά τη συνενοχή τους στα οικονομικά προβλήματα.

Οι Landesbanken ασχολούνται με άκρως ριψοκίνδυνες διεθνείς δραστηριότητες που έχουν αφήσει ένα μεγάλο λογαριασμό. Τα προβλήματα της Γερμανίας παραμένουν στη Γερμανία, η οποία έχει καταστήσει σαφές ότι δεν της αρέσει να ξετρυπώνουν τα οικονομικά της οι άλλοι».

Τι άλλο σχολίασε ο διεθνής Τύπος
Η ισπανική El Pais κάνει λόγο για ένα «εσφαλμένο μοντέλο» που έχει επιλεγεί για την τραπεζική ένωση. Ήταν μια απόφαση που «επιβλήθηκε» από τη Γερμανία και θα «σπάσει» την ευρωπαϊκή χρηματοπιστωτική αγορά σε δύο μεγάλες ομάδες: τα μεγάλα ιδρύματα, υπό την εποπτεία της ΕΚΤ, καθώς και αυτά με ενεργητικό κάτω των 30 δις ευρώ που θα παραμείνουν υπό την επίβλεψη των εθνικών κυβερνήσεων. «Η συμφωνία ανταποκρίνεται σημείο προς σημείο στις γερμανικές απαιτήσεις» σχολιάζουν οι Ισπανοί.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο αντίλογος που δημιουργείται μέσα στη Γερμανία. Η γερμανική εφημερίδα Frankfurter Allgemeine Zeitung επισημαίνει ως κεντρικό πρόβλημα την παντοδυναμία της ΕΚΤ, και το γεγονός ότι το όργανο αυτό δεν είναι αιρετό. Κι ενώ η αποστολή της ΕΚΤ μέχρι σήμερα ήταν η διασφάλιση της σταθερότητας των τιμών, ο εποπτικός ρόλος που καλείται να αναλάβει μπορεί να οδηγήσει σε σύγκρουση στόχων.

Η στάση του Λονδίνου
Άλλη μια βασική αντιπαράθεση που προκύπτει γύρω από το θέμα της τραπεζικής ένωσης είναι αυτή μεταξύ Φρανκφούρτης και Λονδίνου, τροφοδοτούμενη από το φόβο της Αγγλίας ότι το Σίτι θα χάσει τη σημασία του ως κέντρο χρηματοπιστωτικών συναλλαγών. Ο βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον διευκρίνισε εξαρχής ότι η χώρα του δεν θα συμμετάσχει σε μια συγκεντρωτική τραπεζική εποπτεία και ζήτησε η λήψη των αποφάσεων να ολοκληρώνεται μόνο εφόσον υπάρχει η ελάχιστη στήριξή τους και από τις χώρες που δεν συμμετέχουν στην τραπεζική ένωση. Πρόκειται για το ζητούμενο της «διπλής πλειοψηφίας.»

Για τη δε Γαλλία, η τραπεζική ένωση αποτελεί ένα μέσο θωράκισης του εθνικού της τραπεζικού συστήματος και αποσύνδεσής του από το δημόσιο χρέος. Χαρακτηριστική είναι η σχετική δήλωση του Γάλλου υπουργού Οικονομικών Πιερ Μοσκοβισί: «η τραπεζική ένωση αποτελεί προτεραιότητά μας (...) πρέπει να σπάσουμε τον δεσμό μεταξύ χρηματοοικονομικής κρίσης και κρίσης κρατικού χρέους».

Στη σύνοδο κορυφής της 14ης Δεκεμβρίου 2012, οι ηγέτες της ΕΕ συναίνεσαν στη δημιουργία ενός Ενιαίου Μηχανισμού Επιτήρησης κατόπιν συμφωνίας που θα καταρτίσουν η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως τις αρχές του 2014, πριν από το πέρας της τρέχουσας θητείας των ευρωβουλευτών.

Η συμφωνία χαρακτηρίζεται «ιστορική», αφού ανοίγει το δρόμο για τη συγκρότηση μιας πραγματικής τραπεζικής και οικονομικής ένωσης, η οποία φιλοδοξεί μεταξύ άλλων να αποτρέψει μελλοντικές «κρίσεις.» O ευρωπαίος επίτροπος Όλι Ρεν έκανε λόγο για «επιτυχία». Ο προεδρεύων του Συμβουλίου των Υπουργών Οικονομικών Βάσος Σιαρλή χαρακτήρισε την απόφαση: «χριστουγεννιάτικο δώρο για τους πολίτες της Ευρώπης».

Στη συνέχεια, στα μέσα Ιανουαρίου, ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο έκανε άλλο ένα αποφασιστικό βήμα προς την κατεύθυνση της δημοσιονομικής ένωσης ανακοινώνοντας τα σχέδια σύστασης μηχανισμού ανακεφαλαιοποίησης ή εκκαθάρισης των προβληματικών τραπεζών στην ευρωζώνη ως τα μέσα του 2013.

Σε εθνικό επίπεδο, οι επίτροποι έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους στις ελληνικές τράπεζες, με αρμοδιότητες που περιλαμβάνουν από την παρακολούθηση της εταιρικής διακυβέρνησης μέχρι τη διασφάλιση της χρήσης ιδιωτικοοικονομικών κριτηρίων στις επιχειρηματικές αποφάσεις.

Ωστόσο, τόσο το θέμα της μεταβίβασης εξουσιών από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), όσο και η ευρύτερη οικονομική και πολιτική διάσταση της εξέλιξης αυτής, αντιμετωπίζεται με πολύ διαφορετικό τρόπο από τις επιμέρους ομάδες των εμπλεκομένων.

Η Γερμανία στο τιμόνι, αλλά υπό αμφισβήτηση
Η Γερμανία κατάφερε να επιβάλει μία από τις βασικές θέσεις της, βάσει της οποίας η ΕΚΤ θα ελέγχει αρχικά μόνο τις μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες. Ωστόσο, ο πρόεδρος των Φιλελευθέρων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Γκι Φερχόφσταντ εκφράζει αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα του σχεδίου. «Δεν είναι δυνατόν να δημιουργηθεί μια τραπεζική ένωση όταν η ΕΚΤ μπορεί να ελέγξει μόνο 150 τράπεζες. Θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να ελέγχει και τα βιβλία των υπόλοιπων τραπεζών», τόνισε σε δηλώσεις του προς την Deutsche Welle ο βέλγος πολιτικός.

Πράγματι, μετά από σθεναρή αντίσταση του Βερολίνου, οι μικρότερες τράπεζες -και κυρίως τα ταμιευτήρια και οι συνεταιριστικές τράπεζες- θα ελέγχονται έμμεσα. Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει ο Γκι Φερχόφσταντ: «σε πολλές περιπτώσεις τα προβλήματα προκύπτουν από τις μικρές τράπεζες στην Ευρώπη και όχι από τις μεγάλες». Στην Ισπανία, για παράδειγμα, την τραπεζική κρίση προκάλεσαν σε μεγάλο βαθμό οι περιφερειακές τράπεζες, οι οποίες χρηματοδότησαν ριψοκίνδυνες επενδύσεις στον τομέα των ακινήτων.

Επιπλέον, και σύμφωνα με την ισπανική εφημερίδα ABC, «αυτό που κρύβει η Γερμανία είναι η κακή κατάσταση των περιφερειακών τραπεζών. Στις Βρυξέλλες ποτέ δεν άρεσαν οι τράπεζες αποταμίευσης, αλλά η νέα Σιδηρά Κυρία έχει καταφέρει να μετατρέψει τη Γερμανία στο τελευταίο προπύργιό τους, παρά τη συνενοχή τους στα οικονομικά προβλήματα.

Οι Landesbanken ασχολούνται με άκρως ριψοκίνδυνες διεθνείς δραστηριότητες που έχουν αφήσει ένα μεγάλο λογαριασμό. Τα προβλήματα της Γερμανίας παραμένουν στη Γερμανία, η οποία έχει καταστήσει σαφές ότι δεν της αρέσει να ξετρυπώνουν τα οικονομικά της οι άλλοι».

Τι άλλο σχολίασε ο διεθνής Τύπος
Η ισπανική El Pais κάνει λόγο για ένα «εσφαλμένο μοντέλο» που έχει επιλεγεί για την τραπεζική ένωση. Ήταν μια απόφαση που «επιβλήθηκε» από τη Γερμανία και θα «σπάσει» την ευρωπαϊκή χρηματοπιστωτική αγορά σε δύο μεγάλες ομάδες: τα μεγάλα ιδρύματα, υπό την εποπτεία της ΕΚΤ, καθώς και αυτά με ενεργητικό κάτω των 30 δις ευρώ που θα παραμείνουν υπό την επίβλεψη των εθνικών κυβερνήσεων. «Η συμφωνία ανταποκρίνεται σημείο προς σημείο στις γερμανικές απαιτήσεις» σχολιάζουν οι Ισπανοί.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο αντίλογος που δημιουργείται μέσα στη Γερμανία. Η γερμανική εφημερίδα Frankfurter Allgemeine Zeitung επισημαίνει ως κεντρικό πρόβλημα την παντοδυναμία της ΕΚΤ, και το γεγονός ότι το όργανο αυτό δεν είναι αιρετό. Κι ενώ η αποστολή της ΕΚΤ μέχρι σήμερα ήταν η διασφάλιση της σταθερότητας των τιμών, ο εποπτικός ρόλος που καλείται να αναλάβει μπορεί να οδηγήσει σε σύγκρουση στόχων.

Η στάση του Λονδίνου
Άλλη μια βασική αντιπαράθεση που προκύπτει γύρω από το θέμα της τραπεζικής ένωσης είναι αυτή μεταξύ Φρανκφούρτης και Λονδίνου, τροφοδοτούμενη από το φόβο της Αγγλίας ότι το Σίτι θα χάσει τη σημασία του ως κέντρο χρηματοπιστωτικών συναλλαγών. Ο βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον διευκρίνισε εξαρχής ότι η χώρα του δεν θα συμμετάσχει σε μια συγκεντρωτική τραπεζική εποπτεία και ζήτησε η λήψη των αποφάσεων να ολοκληρώνεται μόνο εφόσον υπάρχει η ελάχιστη στήριξή τους και από τις χώρες που δεν συμμετέχουν στην τραπεζική ένωση. Πρόκειται για το ζητούμενο της «διπλής πλειοψηφίας.»

Για τη δε Γαλλία, η τραπεζική ένωση αποτελεί ένα μέσο θωράκισης του εθνικού της τραπεζικού συστήματος και αποσύνδεσής του από το δημόσιο χρέος. Χαρακτηριστική είναι η σχετική δήλωση του Γάλλου υπουργού Οικονομικών Πιερ Μοσκοβισί: «η τραπεζική ένωση αποτελεί προτεραιότητά μας (...) πρέπει να σπάσουμε τον δεσμό μεταξύ χρηματοοικονομικής κρίσης και κρίσης κρατικού χρέους».



 
Οι περιπτώσεις της Σουηδίας και της Τσεχίας
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περίπτωση της Σουηδίας, δεδομένου ότι ελέγχει τις περισσότερες τράπεζες της Φινλανδίας. Παρά το ότι η ίδια η Σουηδία δεν ανήκει στην ευρωζώνη, θα πρέπει να επιτρέψει τον έλεγχο στοιχείων που της ανήκουν σε έναν κεντρικό τραπεζικό φορέα, χωρίς όμως να έχει την αντίστοιχη εκπροσώπηση στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Ο σουηδός υπουργός Οικονομικών, Anders Borg, δήλωσε ότι η κυβέρνησή του δεν θα συμφωνήσει ποτέ να επιβαρύνει τους φορολογούμενους πολίτες της μεγαλύτερης σκανδιναβικής οικονομίας να πληρώσουν τα σπασμένα  των ευρωπαϊκών τραπεζών και ότι η Σουηδία δεν θα αποδεχθεί ευρωπαϊκούς κανονισμούς που έρχονται σε αντίθεση με τους δικούς της στόχους για αυστηρότερα πρότυπα.

Παράλληλα, χώρες όπως η Πολωνία και η Ουγγαρία, οι οποίες φιλοδοξούν να εισέλθουν στην ευρωζώνη, θέλουν πρώτα να διασφαλίσουν ότι δεν θα βρεθούν σε μειονεκτική θέση εξαιτίας του ελέγχου που θα ασκεί στις τράπεζές τους η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Χαρακτηριστική είναι η θέση της Κεντρικής Τράπεζας της Τσεχίας, όπως την εκφράζει ο αντιπρόεδρός της, Mojmir Hampl. Θεωρεί ότι τα μέτρα που προτείνονται δεν είναι επαρκή και ότι δεν οδηγούν σε σταθερότερα συστήματα αλλά στη δημιουργία νέων κινδύνων.

Το ζητούμενο για χώρες όπως η Τσεχία, οι οποίες και διαθέτουν υγιείς τραπεζικούς τομείς, είναι η ενίσχυση και όχι η άρση των μέτρων προστασίας. Γι’ αυτό και η Κεντρική Τράπεζα Τσεχίας ανακοίνωσε περιορισμό του βαθμού έκθεσής της σε ξένες τράπεζες που δραστηριοποιούνται στη χώρα μέσω θυγατρικών.

Η εκχώρηση εξουσιών εποπτείας των τραπεζών στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μπορεί να αποτελεί την πιο σημαντική πολιτική αλλαγή μετά τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, αλλά ο δρόμος προς την ενοποίηση δείχνει να έχει μπροστά του αρκετές «ανηφόρες» και «επικίνδυνες στροφές.»

Banker's Review (T. 031)
« 1 2 »

Έχετε άποψη;
Ο σχολιασμός των άρθρων προϋποθέτει την Είσοδο σας στο Banker's Review Online.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Συγχωνεύσεις και εξαγορές

Private banking

Πιστωτική κρίση

Credit Risk management

Enterprise risk management

Best work place

Multichannel Strategy

Innovation

International Banking

Outsourcing

©2017 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778