Banker's Review Online - Eνδείξεις φούσκας στο τούρκικο τραπεζικό σύστημα;

Κυριακή, 23 Σεπτεμβρίου 2018

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

International Banking

Eνδείξεις φούσκας στο τούρκικο τραπεζικό σύστημα;

3 Φεβρουαρίου 2012 | 10:01 Γράφει ο Νίκος  Φιλιππίδης Topics: Crisis management

Eνδείξεις φούσκας στο τούρκικο τραπεζικό σύστημα;

Υπ’ αριθμόν ένα κίνδυνο για τη ραγδαία αναπτυσσόμενη οικονομία της Τουρκίας αποτελεί το εύκολο χρήμα που προσφέρεται μέσα από το τραπεζικό δανεισμό στους καταναλωτές της γείτονος.

Ο υψηλός δανεισμός μπορεί να αντικατοπτρίζει τη δυναμικά αναπτυσσόμενη τουρκική οικονομία, δημιουργεί όμως σοβαρούς κινδύνους «υπερθέρμανσης» που ενδέχεται να αποτελέσουν τη μαγιά για μια νέα οικονομική κρίση. Η εξέλιξη σε συνδυασμό με την τάση αποεπένδυσης που εμφανίζουν οι περισσότερες ξένες τράπεζες που βρίσκονται εγκατεστημένες στην Τουρκία, απόρροια της μετατροπής της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους σε χρηματοπιστωτική κρίση, δημιουργεί ένα εκρηκτικό μίγμα, ικανό να επιστρέψει την οικονομία της Τουρκίας μια δεκατεία πίσω.

Μετά την κατάρρευση των τραπεζών το 2001 και την προσφυγή στο ΔΝΤ, τα τελευταία χρόνια η τουρκική οικονομία σταδιακά ανακάμπτει και πέρσι έφτασε να καταστεί 17η μεγαλύτερη οικονομία στο κόσμο. Η αξιοπρόσεκτη αυτή επίδοση έβαλε την Τουρκία στους G20, δηλαδή στο κλαμπ των 20 μεγαλύτερων οικονομιών του πλανήτη. Ξένοι αναλυτές διαβλέπουν ήδη το ενδεχόμενο απότομης πτώσης για την καλπάζουσα τουρκική οικονομία, λόγω της κατακόρυφης αύξησης της κατανάλωσης και της πιστωτικής επέκτασης στη γειτονική χώρα.

Από το 2005 μέχρι το 2008 τα προσωπικά δάνεια αυξάνονταν σε ποσοστό 61% ετησίως και μόνο το 2010 αυξήθηκαν κατά ακόμη 42%, ενώ και φέτος τρέχουν με 38%. Η πρόσφατη αύξηση των επιτοκίων μπορεί να έκανε το δανεισμό λίγο ακριβότερο, ωστόσο η εύκολη πρόσβαση μεγάλων ομάδων του τουρκικού πληθυσμού στα προσωπικά καταναλωτικά προϊόντα μάλλον ανοίγει την όρεξη των Τούρκων να δανειστούν για να ξοδέψουν περισσότερα.

Η Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας, αντιλαμβανόμενη τις επιθετικές διαθέσεις των ιδιωτικών τραπεζών να αυξήσουν την πιστωτική τους επέκταση, τα μερίδιά τους και τελικώς την κερδοφορία τους, έχει αυξήσει το επίπεδο των καταθέσεων που οι τράπεζες πρέπει να διατηρούν υποχρεωτικά στα θησαυροφυλάκια τους.

Με την πρακτική αυτή, στην πραγματικότητα έχει βάλει πλαφόν στο ποσό που οι ιδιωτικές τράπεζες έχουν στη διάθεσή τους για να δανείσουν στους καταναλωτές.

Αποχωρήσεις
Ο «συνωστισμός» των προς πώληση τουρκικών τραπεζών απειλεί τα σχέδια Εθνικής και Eurobank να βάλουν στο ταμείο τους πολύτιμα κεφάλαια, από τις θυγατρικές τους στη γείτονα. Έκθεση της ελβετικής τράπεζας Credit Suisse χαρακτηρίζει, πλέον, παράγοντα αστάθειας για το τουρκικό τραπεζικό σύστημα, την παρουσία ευρωπαϊκών τραπεζών, όπως η βελγική Dexia, η γαλλική BNP, η ιταλική Unicredit, η ισπανική BBVA και, βέβαια, η Εθνική Τράπεζα. Οι τράπεζες αυτές είναι πιθανό να πουλήσουν τις συμμετοχές τους, εάν επιδεινωθεί κι άλλο το οικονομικό κλίμα στην Ευρώπη.

Μάλιστα, στην έκθεση γίνεται αναφορά στην Eurobank, και στην προσπάθειά της να πουλήσει την Tekfen bank, για την οποία, επισημαίνεται ότι δύσκολα θα βρεθεί ποιοτικός αγοραστής. Σύμφωνα με πληροφορίες της τουρκικής εφημερίδας Haberturk, η μεγαλύτερη εισηγμένη τράπεζα της γειτονικής χώρας, η Turkiye Garanti Bankasi, εμφανίζεται ως η επικρατέστερη, μεταξύ αρκετών άλλων, για την απόκτηση της Eurobank Tekfen.

Η εφημερίδα Milliyet έκανε λόγο για ενδιαφέρον του βρετανικού ομίλου HSBC, να πάρει ποσοστό της τουρκικής θυγατρικής της Εθνικής Τράπεζας, της Finansbank. Η Εθνική έχει ανακοινώσει από πέρυσι, την απόφασή της να πουλήσει έως και το 20% της Finansbank. Αυτό δεν έχει γίνει μέχρι σήμερα, λόγω των ανατροπών που έφερε στην Τουρκία η σημαντική υποτίμηση της τουρκικής λίρας έναντι του ευρώ (άνω του 20%). Το διατιθέμενο προς πώληση ποσοστό έχει ανέβει, σύμφωνα με πληροφορίες, στο 44% (η Εθνική κατέχει το 95%).

Ο υψηλός δανεισμός μπορεί να αντικατοπτρίζει τη δυναμικά αναπτυσσόμενη τουρκική οικονομία, δημιουργεί όμως σοβαρούς κινδύνους «υπερθέρμανσης» που ενδέχεται να αποτελέσουν τη μαγιά για μια νέα οικονομική κρίση. Η εξέλιξη σε συνδυασμό με την τάση αποεπένδυσης που εμφανίζουν οι περισσότερες ξένες τράπεζες που βρίσκονται εγκατεστημένες στην Τουρκία, απόρροια της μετατροπής της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους σε χρηματοπιστωτική κρίση, δημιουργεί ένα εκρηκτικό μίγμα, ικανό να επιστρέψει την οικονομία της Τουρκίας μια δεκατεία πίσω.

Μετά την κατάρρευση των τραπεζών το 2001 και την προσφυγή στο ΔΝΤ, τα τελευταία χρόνια η τουρκική οικονομία σταδιακά ανακάμπτει και πέρσι έφτασε να καταστεί 17η μεγαλύτερη οικονομία στο κόσμο. Η αξιοπρόσεκτη αυτή επίδοση έβαλε την Τουρκία στους G20, δηλαδή στο κλαμπ των 20 μεγαλύτερων οικονομιών του πλανήτη. Ξένοι αναλυτές διαβλέπουν ήδη το ενδεχόμενο απότομης πτώσης για την καλπάζουσα τουρκική οικονομία, λόγω της κατακόρυφης αύξησης της κατανάλωσης και της πιστωτικής επέκτασης στη γειτονική χώρα.

Από το 2005 μέχρι το 2008 τα προσωπικά δάνεια αυξάνονταν σε ποσοστό 61% ετησίως και μόνο το 2010 αυξήθηκαν κατά ακόμη 42%, ενώ και φέτος τρέχουν με 38%. Η πρόσφατη αύξηση των επιτοκίων μπορεί να έκανε το δανεισμό λίγο ακριβότερο, ωστόσο η εύκολη πρόσβαση μεγάλων ομάδων του τουρκικού πληθυσμού στα προσωπικά καταναλωτικά προϊόντα μάλλον ανοίγει την όρεξη των Τούρκων να δανειστούν για να ξοδέψουν περισσότερα.

Η Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας, αντιλαμβανόμενη τις επιθετικές διαθέσεις των ιδιωτικών τραπεζών να αυξήσουν την πιστωτική τους επέκταση, τα μερίδιά τους και τελικώς την κερδοφορία τους, έχει αυξήσει το επίπεδο των καταθέσεων που οι τράπεζες πρέπει να διατηρούν υποχρεωτικά στα θησαυροφυλάκια τους.

Με την πρακτική αυτή, στην πραγματικότητα έχει βάλει πλαφόν στο ποσό που οι ιδιωτικές τράπεζες έχουν στη διάθεσή τους για να δανείσουν στους καταναλωτές.

Αποχωρήσεις
Ο «συνωστισμός» των προς πώληση τουρκικών τραπεζών απειλεί τα σχέδια Εθνικής και Eurobank να βάλουν στο ταμείο τους πολύτιμα κεφάλαια, από τις θυγατρικές τους στη γείτονα. Έκθεση της ελβετικής τράπεζας Credit Suisse χαρακτηρίζει, πλέον, παράγοντα αστάθειας για το τουρκικό τραπεζικό σύστημα, την παρουσία ευρωπαϊκών τραπεζών, όπως η βελγική Dexia, η γαλλική BNP, η ιταλική Unicredit, η ισπανική BBVA και, βέβαια, η Εθνική Τράπεζα. Οι τράπεζες αυτές είναι πιθανό να πουλήσουν τις συμμετοχές τους, εάν επιδεινωθεί κι άλλο το οικονομικό κλίμα στην Ευρώπη.

Μάλιστα, στην έκθεση γίνεται αναφορά στην Eurobank, και στην προσπάθειά της να πουλήσει την Tekfen bank, για την οποία, επισημαίνεται ότι δύσκολα θα βρεθεί ποιοτικός αγοραστής. Σύμφωνα με πληροφορίες της τουρκικής εφημερίδας Haberturk, η μεγαλύτερη εισηγμένη τράπεζα της γειτονικής χώρας, η Turkiye Garanti Bankasi, εμφανίζεται ως η επικρατέστερη, μεταξύ αρκετών άλλων, για την απόκτηση της Eurobank Tekfen.

Η εφημερίδα Milliyet έκανε λόγο για ενδιαφέρον του βρετανικού ομίλου HSBC, να πάρει ποσοστό της τουρκικής θυγατρικής της Εθνικής Τράπεζας, της Finansbank. Η Εθνική έχει ανακοινώσει από πέρυσι, την απόφασή της να πουλήσει έως και το 20% της Finansbank. Αυτό δεν έχει γίνει μέχρι σήμερα, λόγω των ανατροπών που έφερε στην Τουρκία η σημαντική υποτίμηση της τουρκικής λίρας έναντι του ευρώ (άνω του 20%). Το διατιθέμενο προς πώληση ποσοστό έχει ανέβει, σύμφωνα με πληροφορίες, στο 44% (η Εθνική κατέχει το 95%).


Οι Άραβες
Ανασταλτικά για την εκποίηση των ελληνικών συμμετοχών στη γείτονα (εκτός της πιθανής πώλησης και άλλων συμμετοχών ευρωπαϊκών τραπεζών), σύμφωνα με την έκθεση της Credit Suisse, λειτουργεί η αναμενόμενη έγκριση νέας άδειας, από την τουρκική Κεντρική Τράπεζα: θα δοθεί σε χρηματοοικονομικό όμιλο, από την περιοχή των Εμιράτων.

Ήδη, ο Οργανισμός Κανονισμών και Εποπτείας τραπεζών της Τουρκίας ανακοίνωσε τον Οκτώβριο  πως έχει χορηγήσει άδεια λειτουργίας στη χώρα στην τράπεζα Audi του Λιβάνου. Αυτή είναι η πρώτη τραπεζική άδεια λειτουργίας που εκδίδεται στη χώρα για πάνω από μια δεκαετία. Η τράπεζα Audi έχει δεσμευτεί να επενδύσει 10 δισεκατομμύρια δολάρια στις τουρκικές επιχειρήσεις της.

Την ίδια στιγμή, τράπεζα από τον Περσικό Κόλπο είναι η πιθανότερη διεκδικήτρια της τουρκικής τράπεζας Denizbank, η οποία είναι βραχίονας της προβληματικής βελγογαλλικής τράπεζας Dexia. Η εξαγορά αυτή μπορεί να φτάσει τα έξι δισεκατομμύρια δολάρια. Ενδιαφέρεται η μεγαλύτερη τράπεζα του Περσικού Κόλπου, η QNB, η οποία ελέγχεται κατά το ήμισυ από την Qatar Investment Authority, επενδυτικό βραχίονα του Κατάρ, που εξαγόρασε την ιδιωτική τράπεζα Banque Internationale a Luxembourg, συμφερόντων της Dexia.

Η Denizbank, που η Dexia έδωσε το 2006 2,4 δισ. δολ. για να την αποκτήσει, αναμένεται να αποτελέσει στόχο εξαγοράς και από άλλες τράπεζες, όπως η ρωσική Sberbank. Μεταξύ των ενδιαφερομένων, έχουν αναφερθεί η ιταλική Intesa Sanpaolo, η βρετανική HSBC και ο τουρκικός όμιλος Akbank.

Τη μελέτη εξαγοράς και προοπτικών της Denizbank έχει αναλάβει, ως σύμβουλος-εκτιμητής, η Bank of America. Η QNB έχει δραστηριότητες στην Ελβετία, την Ιορδανία, τη Συρία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Πωλητήριο αναμένεται να βάλει το επόμενο διάστημα, στην τουρκική θυγατρική του, και ο ιταλικός όμιλος Unicredit. Εξετάζει την πώληση μέρους ή του συνόλου του μετοχικού κεφαλαίου της YapiKredi. Η YapiKredi είναι μία από τις πιο κερδοφόρες θυγατρικές της Unicredit. Η πώλησή της σχετίζεται με την ανάγκη κεφαλαιακής θωράκισης της Unicredit, όχι με τις επιδόσεις της.

Αλλά και η δεύτερη μεγαλύτερη ισπανική τράπεζα, BBVA, η οποία μόλις πέρυσι απέκτησε το 24,9% του μετοχικού κεφαλαίου της τουρκικής τράπεζας Garanti Bank έναντι 5,8 δισ. δολ., δεν αποκλείεται, αναλόγως της έκτασης της κρίσης στην Ευρώπη, να τη «βγάλει το επόμενο διάστημα στο σφυρί».

Ξεφουσκώνει ο χρηματοπιστωτικός τομέας στη γείτονα
Η μετατροπή της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους σε χρηματοπιστωτική, υποχρεώνει τραπεζικούς κολοσσούς της Γηραιάς Ηπείρου να αναδιπλωθούν, και να πουλήσουν τις συμμετοχές τους στην Τουρκία, προκειμένου να απελευθερώσουν κεφάλαια, ενδεχομένως και ρευστότητα, σε περιπτώσεις χρηματοδότησης από τη μητρική, για την ανάπτυξη εργασιών στη χώρα αυτή. Αυτό, δεδομένης της σχετικής δυσκολίας να αντληθούν καταθέσεις από την τουρκική αγορά.

Το πρόβλημα είναι ότι ο τουρκικός τραπεζικός κλάδος, πριν από ένα έτος, διαπραγματευόταν σε τιμή πολλαπλάσια της καθαρής θέσης των τραπεζών, μεταξύ 1,8 και 2 φορές. Σήμερα, διαπραγματεύεται σε επίπεδα μεταξύ 1,2 και 1,3 υψηλότερα της καθαρής θέσης. Ο τραπεζικός τομέας συνεχίζει να αποτελεί βασικό μοχλό της δυναμικά αναπτυσσόμενης τουρκικής οικονομίας. Οι χορηγήσεις τρέχουν με 20%, και οι επισφάλειες βαίνουν μειούμενες.

Οι προβλέψεις της Credit Suisse θέλουν κέρδη 8% το 2011, και 13% το 2012. Ακόμη, αύξηση 17% στις χορηγήσεις και 12% στις καταθέσεις το 2012. Οι αισιόδοξες εκτιμήσεις αποδίδονται στην αλλαγή πολιτικής, από τις νομισματικές αρχές της χώρας, με αποτέλεσμα να ενισχυθεί η τουρκική λίρα, εκτιμάται θετικά η μικρή έκθεση των τουρκικών τραπεζών στην ευρωπαϊκή κρίση χρέους. Οι ξένες τράπεζες στην Τουρκία έχουν ενεργητικό 75,092 δισ. δολ. και καθαρά κέρδη 592 εκατ. δολ., έναντι ενεργητικού 552,9 δισ. δολ. και κερδών 7,491 δισ. δολ. για τις τουρκικές τράπεζες.

Προ του 1980, λειτουργούσαν στην Τουρκία μόνο 4 ξένες τράπεζες. Ο αριθμός τους αυξήθηκε θεαματικά τη δεκαετία του ‘80, με την απελευθέρωση της εγχώριας τραπεζικής αγοράς. Στα τέλη του 2001, λειτουργούσαν συνολικά 79 τράπεζες. Οι περισσότερες από αυτές είχαν πολύ χαμηλούς δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας, η λειτουργία αρκετών ήταν αδιαφανής και η οικονομική σχέση τους τόσο με τους μητρικούς ομίλους όσο και τους βασικούς μετόχους των ομίλων ξεπερνούσε τα όρια της νομιμότητας.

Στην πράξη, οι όμιλοι χρησιμοποιούσαν τις Τράπεζές τους ως μία φθηνή πηγή κεφαλαίων, εγγυητικών επιστολών για την εκτέλεση έργων από τις αδελφές κατασκευαστικές εταιρείες τους, κ.ο.κ. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα κεφάλαια των καταθετών απλώς άλλαξαν χέρια. Το σύστημα κατέρρευσε στο τέλος του 2001. Η αναπόφευκτη παρέμβαση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου επέφερε σημαντική βελτίωση του τραπεζικού συστήματος, αφού μία από τις βασικές προϋποθέσεις για τη χορήγηση των δύο δανείων που έλαβε η Τουρκία, συνολικού ύψους 32 δις. δολλάρια, ήταν η αναδιάρθρωσή του.

Σύμφωνα με την Ένωση Τουρκικών Τραπεζών (ΤΒΒ), στην Τουρκία λειτουργούν σήμερα 49 τράπεζες με δίκτυο 9.728 καταστημάτων και 188.694 υπαλλήλους, ένω 17 από τις 49 είναι ξένες, με ενεργητικό που αντιστοιχεί στο 14% του συνολικού ενεργητικού του τουρκικού τραπεζικού τομέα και με κέρδη που αντιστοιχούν στο 8,2% των συνολικών κερδών του κλάδου.

Η οικονομία
Τα θεμελιώδη της τουρκικής οικονομίας (παραγωγικότητα, δημόσια οικονομικά, κατάσταση τραπεζικού συστήματος) είναι υγιή, ωστόσο οι ανισορροπίες ως προς τη ζήτηση μεταξύ της Τουρκίας και των κυριότερων εμπορικών της εταίρων δημιουργούν ρίσκα, τα οποία πρέπει να αντιμετωπισθούν με δημιουργική χρήση των μακροοικονομικών εργαλείων (π.χ. απαιτήσεις κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών).

Να σημειωθεί ότι το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών έχει φτάσει το 9,4% λόγω, κυρίως, της συνεχιζόμενης διολίσθησης της λίρας.

Η υποχώρηση της τουρκικής λίρας έχει εξωθήσει ανοδικά το κόστος των εισαγωγών, ενώ σε συνδυασμό με τους ισχυρότερους ρυθμούς ανάπτυξης και τις αυξήσεις των φόρων σε είδη όπως ο καπνός και τα κινητά τηλέφωνα, οδηγεί στα ύψη τον πληθωρισμό. Το πρόβλημα επιτείνεται από την πιστωτική επέκταση που είναι υπερβολικά γρήγορη και πρέπει να επιβραδυνθεί. Τα τελευταία στοιχεία φέρουν τα δάνεια των τραπεζών να έχουν εκτιναχθεί κατά 38% σε ετήσια βάση.

Η Τράπεζα της Τουρκίας έχει, πάντως, προχωρήσει σε πωλήσεις συναλλάγματος αξίας 8,5 δισ. δολαρίων για να στηρίξει την τουρκική λίρα και είναι διατεθειμένη να δαπανήσει περισσότερα. Την ίδια στιγμή, ο ρυθμός ανάπτυξης της τουρκικής οικονομίας, που κατά το πρώτο τρίμηνο υπήρξε ο υψηλότερος στον κόσμο φθάνοντας στο 8,9%, αναμένεται να σταθεροποιηθεί από το 2012 στο 5% και να παραμείνει σε αντίστοιχα επίπεδα μέχρι το 2015, ενώ σύμφωνα με το ΔΝΤ το δημοσιονομικό έλλειμμα αναμένεται να υποχωρήσει από το 10,3% φέτος στο 7,2% του χρόνου.

Στο πεδίο της απασχόλησης, η ανεργία υποχώρησε τον Ιούνιο στο 9,2%, έναντι 10,4% τον αντίστοιχο μήνα του 2010, ενώ βάσει στοιχείων του ΟΟΣΑ και του Παγκόσμιου Οργανισμού Εργασίας, η Τουρκία βρίσκεται μεταξύ των χωρών οι οποίες δημιούργησαν τις περισσότερες θέσεις εργασίας την προηγούμενη τριετία.

Banker's Review (T. 025)
« 1 2 3 »

Έχετε άποψη;
Ο σχολιασμός των άρθρων προϋποθέτει την Είσοδο σας στο Banker's Review Online.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Συγχωνεύσεις και εξαγορές

Private banking

Πιστωτική κρίση

Credit Risk management

Enterprise risk management

Best work place

Multichannel Strategy

Innovation

International Banking

Outsourcing

©2018 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778