Banker's Review Online - Megan Greene: Χρειάζεται μακροπρόθεσμη

Τετάρτη, 14 Νοεμβρίου 2018

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Strategy and Development

Megan Greene: Χρειάζεται μακροπρόθεσμη

10 Απριλίου 2013 | 16:03 Γράφει ο Νικόλας  Κονδάκης Topics: Θεσμικά,Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

Greene Megan, Oικονομολόγος

Η Megan Greene, διάσημη οικονομολόγος που έχει εργαστεί ως director of European economics στη Roubini Global Economics, μίλησε στο Banker’s Review, αναλύοντας τις δυσκολίες για μια ευρωπαϊκή τραπεζική ένωση αλλά και για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους.

Banker’s review: Πώς σχολιάζετε την ευρωπαϊκή τραπεζική ένωση και ποια η επιρροή της στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα;  
Megan Greene: Όταν πηγαίνω από μια ευρωπαϊκή πρωτεύουσα σε μια άλλη και συζητώ με αξιωματούχους και υψηλόβαθμα πολιτικά στελέχη για το μέλλον του «ευρώ», αισθάνομαι ότι η Γερμανία δεν μοιάζει με καμία άλλη χώρα. Θα έλεγα μοιάζει με άλλον πλανήτη.

Στη Μαδρίτη και το Δουβλίνο, το ενδεχόμενο δημιουργίας μιας ευρωπαϊκής τραπεζικής ένωσης - που αποτελεί και προϋπόθεση για να σωθούν απευθείας οι τράπεζες – συζητείται σαν να ήταν ήδη μια ειλημμένη απόφαση. Τόσο η Ισπανία όσο και η Ιρλανδία ελπίζουν ότι οι κυβερνήσεις τους δεν θα χρειάζεται πλέον να χρηματοδοτούν μόνες τους τη σωτηρία των τραπεζών τους. 

Aπό την άλλη, οι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι στη Γερμανία εργάζονται πάνω στην υπόθεση ότι μια ουσιώδης τραπεζική ένωση δεν θα επιτευχθεί ποτέ. Πρόσφατα μίλησα, για παράδειγμα, για την προτεινόμενη τραπεζική ένωση σε ένα πάνελ συνεδρίου στο Λονδίνο, στο οποίο ως σύνεδροι συμμετείχαν Γερμανοί επιχειρηματίες, πολιτικοί και προσωπικό του Υπουργείου Οικονομικών της χώρας. Μετά την εισαγωγή μου, ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος εξήγησε τη θέση της Γερμανίας για την τραπεζική ένωση με τρεις μόλις λέξεις: «Δεν την θέλουμε». Κοίταξα γύρω μου και είδα το κοινό να συμφωνεί.

Αυτή η διαφωνία μέσα στην περιοχή του ευρώ μπορεί να αποδειχθεί και μοιραία, οδηγώντας σε παρανόηση των προθέσεων του απαραίτητου έθνους στο νομισματικό αυτό μπλοκ: της Γερμανίας. Πάρτε για παράδειγμα, τη σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης του Οκτωβρίου. Οι σύνοδοι αυτές είναι τελετουργικά γεγονότα, όπου οι ηγέτες των κρατών μελών υπογράφουν κοινές συμφωνίες και αμέσως μετά τρέχουν στις ειδικές αίθουσες, που τους έχουν δοθεί στο κτίριο, για να πραγματοποιήσουν ο καθένας τη δική του συνέντευξη τύπου.

Εκεί προσπαθούν να προσδιορίσουν τι ακριβώς σημαίνει η συμφωνία. Η Γερμανίδα καγκελάριος, Ανγκελα Μέρκελ, υπέγραψε τον Οκτώβριο τα συμπεράσματα της συνόδου, βάσει των οποίων δεσμεύτηκε να αρχίσει να χτίζει τα μέρη μιας τραπεζικής ένωσης, και μετά ξεκίνησε να απομακρύνει τον εαυτό της από αυτό το στόχο, πριν ακόμα βγει από το κτίριο. Το γεγονός αυτό έγινε μεν αντιληπτό, ωστόσο θα έπρεπε να είχε ενεργοποιήσει το συναγερμό.

Οι περισσότεροι αναλυτές υπέθεσαν ότι η «απομάκρυνση» αυτή, έγινε για εκλογικούς λόγους. Η Μέρκελ φάνηκε να θέλει να δώσει παράταση σε κρίσιμα θέματα για μετά τις γερμανικές εκλογές του 2013, ισχυρίστηκαν. 

Συμφωνείτε με αυτό τον ισχυρισμό;
Η υπόθεση αυτή είναι πιθανότατα λάθος. Η Γερμανία δεν ενδιαφέρεται να αναλάβει δράση ώστε να εδραιωθεί μια αποτελεσματική τραπεζική ένωση, ούτε τώρα ούτε ποτέ. Χωρίς μια τραπεζική ένωση – και συνεπώς χωρίς οικονομική ένωση σε κάποιο βαθμό – το project του ευρώ δεν έχει και πολλές πιθανότητες επιβίωσης.

Για να καταλάβετε το «γιατί», θα πρέπει να πάτε στην αρχή της κρίσης. Το 2007, οι ισολογισμοί των τραπεζών της ζώνης του ευρώ φούσκωσαν τόσο πολύ που τα συνολικά κεφάλαια του τραπεζικού συστήματος έφτασαν να είναι περισσότερα από 300% του ΑΕΠ, σε σύγκριση με το λιγότερο του 100% του ΑΕΠ που έχουν οι αμερικάνικες τράπεζες. Δεδομένης της διασύνδεσης των ευρωπαϊκών χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων, υπάρχει ο φόβος ότι η αποτυχία μιας τράπεζας θα μπορούσε να καταστρέψει ολόκληρο το σύστημα.

Έτσι, ελήφθη η απόφαση να αποτραπεί η χρεοκοπία μιας οποιασδήποτε μεγάλης τράπεζας στη ζώνη του ευρώ με κάθε τίμημα.  Καθώς οι τράπεζες ανακεφαλαιοποιήθηκαν από τις κυβερνήσεις, αναπτύχθηκε μια αρνητική συσχέτιση μεταξύ των τραπεζών και του εθνικού χρέους. Σε μερικά κράτη, οι κυβερνήσεις επενέβησαν για να σώσουν τις τράπεζές τους, ενώ σε άλλες επενέβησαν οι τράπεζες για να σώσουν το κράτος.

Αυτό έγινε άμεσα αντιληπτό στην Ιρλανδία και την Ελλάδα. Το βαρέλι χωρίς πάτο που ήταν το Ιρλανδικό σύστημα βούλιαξε το κράτος. Στην Ελλάδα, οι τράπεζες χτυπήθηκαν σοβαρά, πρώτα μέσω της φυγής των καταθέσεων όταν οι καταθέτες ανησύχησαν ότι η χώρα μπορεί να εξέλθει του ευρώ, και μετά μέσω ενός μεγάλου haircut που επιβλήθηκε στους ιδιώτες κατόχους Ελληνικών ομολόγων.

Ο βασικός στόχος μιας τραπεζικής ένωσης είναι να σπάσει αυτό τον αρνητικό συσχετισμό με το να επιτρέπει στις τράπεζες να αποτυγχάνουν, να ρευστοποιούνται και να ανακεφαλαιοποιούνται χωρίς να μεταδίδεται σε άλλες τράπεζες ή κράτη. Για να δουλέψει η ένωση, θα πρέπει να ικανοποιεί δύο ελάχιστες προϋποθέσεις:

Η πρώτη είναι ένας μοναδικός μηχανισμός ελέγχου που θα επιβλέπει όλες τις τράπεζες στην ευρωζώνη. Ο δεύτερος είναι ένα πλάνο επίλυσης, που θα θέσει επί τάπητος τις διαδικασίες ανακεφαλαιοποίησης των συστημικά σημαντικών τραπεζών που εμφανίζουν δυσκολίες, και για τη ρευστοποίηση των μη συστημικών σημαντικών μερών.

Και έχουν αρχίσει να υλοποιούνται αυτές οι προϋποθέσεις;
Κάποια εξέλιξη έχει παρατηρηθεί ως προς την εγκαθίδρυση ενός μηχανισμού ελέγχου. Στη Σύνοδο της ΕΕ τον Οκτώβριο, οι πολιτικοί της ευρωζώνης συμφώνησαν να δημιουργήσουν ένα μηχανισμό βάσει νομοθετήματος και να τον ενεργοποιήσουν το 2013. Από τη στιγμή που θα πραγματοποιηθεί αυτό, οι πολιτικοί συμφώνησαν ότι το Ταμείο Ευρωπαϊκής Σταθερότητας (ESM), θα είναι σε θέση να ανακεφαλαιοποιεί τις τράπεζες απευθείας.    

Η Γερμανία θέλει ο μηχανισμός να ελέγχει μόνο τις συστημικά σημαντικές τράπεζες. Δεν είναι μυστικό ότι η Μέρκελ δεν θέλει να επιβλέπουν οι ευρωπαίοι ελεγκτές τις «ασθενείς» Landesbanks της χώρας και να εντοπίζουν ότι το γερμανικό τραπεζικό σύστημα είναι ευάλωτο απέναντι στην κρίση. Αυτό το εμπόδιο βέβαια πιθανόν και να υπερβαίνεται.

Banker’s review: Πώς σχολιάζετε την ευρωπαϊκή τραπεζική ένωση και ποια η επιρροή της στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα;  
Megan Greene: Όταν πηγαίνω από μια ευρωπαϊκή πρωτεύουσα σε μια άλλη και συζητώ με αξιωματούχους και υψηλόβαθμα πολιτικά στελέχη για το μέλλον του «ευρώ», αισθάνομαι ότι η Γερμανία δεν μοιάζει με καμία άλλη χώρα. Θα έλεγα μοιάζει με άλλον πλανήτη.

Στη Μαδρίτη και το Δουβλίνο, το ενδεχόμενο δημιουργίας μιας ευρωπαϊκής τραπεζικής ένωσης - που αποτελεί και προϋπόθεση για να σωθούν απευθείας οι τράπεζες – συζητείται σαν να ήταν ήδη μια ειλημμένη απόφαση. Τόσο η Ισπανία όσο και η Ιρλανδία ελπίζουν ότι οι κυβερνήσεις τους δεν θα χρειάζεται πλέον να χρηματοδοτούν μόνες τους τη σωτηρία των τραπεζών τους. 

Aπό την άλλη, οι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι στη Γερμανία εργάζονται πάνω στην υπόθεση ότι μια ουσιώδης τραπεζική ένωση δεν θα επιτευχθεί ποτέ. Πρόσφατα μίλησα, για παράδειγμα, για την προτεινόμενη τραπεζική ένωση σε ένα πάνελ συνεδρίου στο Λονδίνο, στο οποίο ως σύνεδροι συμμετείχαν Γερμανοί επιχειρηματίες, πολιτικοί και προσωπικό του Υπουργείου Οικονομικών της χώρας. Μετά την εισαγωγή μου, ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος εξήγησε τη θέση της Γερμανίας για την τραπεζική ένωση με τρεις μόλις λέξεις: «Δεν την θέλουμε». Κοίταξα γύρω μου και είδα το κοινό να συμφωνεί.

Αυτή η διαφωνία μέσα στην περιοχή του ευρώ μπορεί να αποδειχθεί και μοιραία, οδηγώντας σε παρανόηση των προθέσεων του απαραίτητου έθνους στο νομισματικό αυτό μπλοκ: της Γερμανίας. Πάρτε για παράδειγμα, τη σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης του Οκτωβρίου. Οι σύνοδοι αυτές είναι τελετουργικά γεγονότα, όπου οι ηγέτες των κρατών μελών υπογράφουν κοινές συμφωνίες και αμέσως μετά τρέχουν στις ειδικές αίθουσες, που τους έχουν δοθεί στο κτίριο, για να πραγματοποιήσουν ο καθένας τη δική του συνέντευξη τύπου.

Εκεί προσπαθούν να προσδιορίσουν τι ακριβώς σημαίνει η συμφωνία. Η Γερμανίδα καγκελάριος, Ανγκελα Μέρκελ, υπέγραψε τον Οκτώβριο τα συμπεράσματα της συνόδου, βάσει των οποίων δεσμεύτηκε να αρχίσει να χτίζει τα μέρη μιας τραπεζικής ένωσης, και μετά ξεκίνησε να απομακρύνει τον εαυτό της από αυτό το στόχο, πριν ακόμα βγει από το κτίριο. Το γεγονός αυτό έγινε μεν αντιληπτό, ωστόσο θα έπρεπε να είχε ενεργοποιήσει το συναγερμό.

Οι περισσότεροι αναλυτές υπέθεσαν ότι η «απομάκρυνση» αυτή, έγινε για εκλογικούς λόγους. Η Μέρκελ φάνηκε να θέλει να δώσει παράταση σε κρίσιμα θέματα για μετά τις γερμανικές εκλογές του 2013, ισχυρίστηκαν. 

Συμφωνείτε με αυτό τον ισχυρισμό;
Η υπόθεση αυτή είναι πιθανότατα λάθος. Η Γερμανία δεν ενδιαφέρεται να αναλάβει δράση ώστε να εδραιωθεί μια αποτελεσματική τραπεζική ένωση, ούτε τώρα ούτε ποτέ. Χωρίς μια τραπεζική ένωση – και συνεπώς χωρίς οικονομική ένωση σε κάποιο βαθμό – το project του ευρώ δεν έχει και πολλές πιθανότητες επιβίωσης.

Για να καταλάβετε το «γιατί», θα πρέπει να πάτε στην αρχή της κρίσης. Το 2007, οι ισολογισμοί των τραπεζών της ζώνης του ευρώ φούσκωσαν τόσο πολύ που τα συνολικά κεφάλαια του τραπεζικού συστήματος έφτασαν να είναι περισσότερα από 300% του ΑΕΠ, σε σύγκριση με το λιγότερο του 100% του ΑΕΠ που έχουν οι αμερικάνικες τράπεζες. Δεδομένης της διασύνδεσης των ευρωπαϊκών χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων, υπάρχει ο φόβος ότι η αποτυχία μιας τράπεζας θα μπορούσε να καταστρέψει ολόκληρο το σύστημα.

Έτσι, ελήφθη η απόφαση να αποτραπεί η χρεοκοπία μιας οποιασδήποτε μεγάλης τράπεζας στη ζώνη του ευρώ με κάθε τίμημα.  Καθώς οι τράπεζες ανακεφαλαιοποιήθηκαν από τις κυβερνήσεις, αναπτύχθηκε μια αρνητική συσχέτιση μεταξύ των τραπεζών και του εθνικού χρέους. Σε μερικά κράτη, οι κυβερνήσεις επενέβησαν για να σώσουν τις τράπεζές τους, ενώ σε άλλες επενέβησαν οι τράπεζες για να σώσουν το κράτος.

Αυτό έγινε άμεσα αντιληπτό στην Ιρλανδία και την Ελλάδα. Το βαρέλι χωρίς πάτο που ήταν το Ιρλανδικό σύστημα βούλιαξε το κράτος. Στην Ελλάδα, οι τράπεζες χτυπήθηκαν σοβαρά, πρώτα μέσω της φυγής των καταθέσεων όταν οι καταθέτες ανησύχησαν ότι η χώρα μπορεί να εξέλθει του ευρώ, και μετά μέσω ενός μεγάλου haircut που επιβλήθηκε στους ιδιώτες κατόχους Ελληνικών ομολόγων.

Ο βασικός στόχος μιας τραπεζικής ένωσης είναι να σπάσει αυτό τον αρνητικό συσχετισμό με το να επιτρέπει στις τράπεζες να αποτυγχάνουν, να ρευστοποιούνται και να ανακεφαλαιοποιούνται χωρίς να μεταδίδεται σε άλλες τράπεζες ή κράτη. Για να δουλέψει η ένωση, θα πρέπει να ικανοποιεί δύο ελάχιστες προϋποθέσεις:

Η πρώτη είναι ένας μοναδικός μηχανισμός ελέγχου που θα επιβλέπει όλες τις τράπεζες στην ευρωζώνη. Ο δεύτερος είναι ένα πλάνο επίλυσης, που θα θέσει επί τάπητος τις διαδικασίες ανακεφαλαιοποίησης των συστημικά σημαντικών τραπεζών που εμφανίζουν δυσκολίες, και για τη ρευστοποίηση των μη συστημικών σημαντικών μερών.

Και έχουν αρχίσει να υλοποιούνται αυτές οι προϋποθέσεις;
Κάποια εξέλιξη έχει παρατηρηθεί ως προς την εγκαθίδρυση ενός μηχανισμού ελέγχου. Στη Σύνοδο της ΕΕ τον Οκτώβριο, οι πολιτικοί της ευρωζώνης συμφώνησαν να δημιουργήσουν ένα μηχανισμό βάσει νομοθετήματος και να τον ενεργοποιήσουν το 2013. Από τη στιγμή που θα πραγματοποιηθεί αυτό, οι πολιτικοί συμφώνησαν ότι το Ταμείο Ευρωπαϊκής Σταθερότητας (ESM), θα είναι σε θέση να ανακεφαλαιοποιεί τις τράπεζες απευθείας.    

Η Γερμανία θέλει ο μηχανισμός να ελέγχει μόνο τις συστημικά σημαντικές τράπεζες. Δεν είναι μυστικό ότι η Μέρκελ δεν θέλει να επιβλέπουν οι ευρωπαίοι ελεγκτές τις «ασθενείς» Landesbanks της χώρας και να εντοπίζουν ότι το γερμανικό τραπεζικό σύστημα είναι ευάλωτο απέναντι στην κρίση. Αυτό το εμπόδιο βέβαια πιθανόν και να υπερβαίνεται.




Το σχέδιο διάσωσης των τραπεζών όμως είναι ένα πολύ μεγαλύτερο μπλοκ, γιατί για να μπορέσει ένας μηχανισμός να ανακεφαλαιοποιήσει τις συστημικά σημαντικές τράπεζες της ευρωζώνης, θα πρέπει να έχει πολύ … βαθιές τσέπες. Και τα χρήματα στις τσέπες αυτές, θα ήταν φυσικά κυρίως γερμανικά.  

Η ευρωζώνη διαθέτει ήδη χρήματα για διασώσεις, αλλά αυτά τα 500 δισ. ευρώ είναι πιθανότατα πολύ λίγα για να ανακεφαλαιοποιήσει τις μεγαλύτερες τράπεζες της Ευρώπης. Ο μόνος τρόπος για να συσσωρευτεί αυτή η οικονομική ισχύς είναι τα φορολογικά έσοδα. Ένα σχέδιο διάσωσης προϋποθέτει λοιπόν μια κάποιας μορφής οικονομική ένωση.

Κι εδώ έρχεται η Γερμανία. Η Μέρκελ έχει αποδείξει τα τελευταία χρόνια ότι δεν θα σπρωχθεί σε μια οικονομική ένωση ως βραχυπρόθεσμη απάντηση στην κρίση. Βλέπει την ένωση ως το αποτέλεσμα μιας πολύ σκόπιμης, μακροπρόθεσμης διαδικασίας που πρώτα συμπεριλαμβάνει τις χώρες που έχουν αποδείξει μια αξιόπιστη πορεία ότι πιάνουν τους οικονομικούς τους στόχους.

Μόνο εφόσον ξεπεραστούν αυτά τα εμπόδια, θα αρχίσει η Γερμανία να σκέφτεται να τραβήξει κεφάλαια σε όλη την ευρωζώνη και στη συνέχεια να ουδετεροποιήσει το χρέος της. Η δημιουργία μιας τραπεζικής ένωσης σήμερα, θα υπερπήδαγε αυτά τα πρώτα βήματα.

Ακόμα κι αν η Γερμανία θα ήθελε να υπογράψει μια συμφωνία για ενιαία φορολόγηση, φυσικά θα έπρεπε να ισχύσει και στην Ευρώπη το αμερικάνικο ρητό: «Κανένας φόρος χωρίς αντιπροσώπευση». Ένας οργανισμός που θα μπορούσε να συγκεντρώσει χρήματα από φορολόγηση σε όλη την ευρωζώνη θα έπρεπε να είναι ενταγμένος σε ένα δημοκρατικά εκλεγμένο οργανισμό σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Αυτό θα ενείχε μια τεράστια μεταβίβαση κυριαρχίας από την γερμανική βουλή – τη bundestag – και του γερμανικού υπουργείου οικονομικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Και για κάτι τέτοιο δεν υπάρχει και πολύ όρεξη από τα γερμανικά υπουργεία.  

Αν η Γερμανία δεν αλλάξει τη θέση της, το καλύτερο που έχουμε να ελπίζουμε είναι να συνεχίσουμε να συζητάμε για τη δημιουργία μιας αποτελεσματικής τραπεζικής ένωσης, με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να παριστάνει ότι πιστεύει σε αυτή την επιστημονική φαντασία έτσι ώστε να συνεχίσει να αγοράζει ομόλογα των ευρωπαϊκών κρατών. Αυτό θα συνεχίσει να λαδώνει τους τροχούς στην ευρωζώνη για λίγο καιρό ακόμα. Αλλά δεν θα επιλύσει την κρίση. 

 Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, ποια είναι η άποψή σας για την αναδιάρθρωση του χρέους της χώρας που έλαβε χώρα πρόσφατα; Πόσο βιώσιμο είναι το χρέος σήμερα;
Η ανακούφιση του χρέους που αποκόμισε η Ελλάδα το τέλος του 2012, μείωσε το δημόσιο χρέος κατά περίπου 40 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ από περίπου 175% του ΑΕΠ το τέλος του 2012. Αυτό όμως δεν έβαλε την Ελλάδα στο δρόμο προς ένα βιώσιμο χρέος. Κατά τη διάρκεια του χρόνου, ο μόνος τρόπος για να αποφύγει η Ελλάδα τη χρεοκοπία, με την ύφεση ολοένα να βαθαίνει, είναι να προχωρήσει σε μια μεγάλη διαγραφή του δημόσιου χρέους που θα λάβει χώρα μέσω του επίσημου τομέα.  

Πώς σχολιάζετε τη συμμετοχή των hedge funds στο πρόγραμμα επαναγοράς ομολόγων;
Αρκετά hedge funds συμμετείχαν στην επαναγορά του χρέους. Πρόκειται για εκείνους που δεν πίστευαν ότι θα μπορούσαν να δουν την τιμή των Ελληνικών Ομολόγων να αυξάνονται. Αυτό συνέβη για δύο και μόνο λόγους:

1. Η επαναγορά του χρέους και οι αλλαγές στις ωριμότητες και τα επιτόκια των Ελληνικών Ομολόγων καθιστούν το Ελληνικό δημόσιο χρέος βιώσιμο (όχι πολύ πιθανό),
2. Οι διαβουλεύσεις για την ανακούφιση του χρέους της Ελλάδας επέδειξαν μια δέσμευση να διατηρηθεί η Ελλάδα σε φάση bailout και υποστήριξης της ζωής της και μέσα στην Ευρωζώνη, τουλάχιστον έως και μετά τις γερμανικές εκλογές. Ο δεύτερος λόγος είναι πολύ πιο πιθανός.   

Πώς επηρεάζονται οι ελληνικές τράπεζες, οι οποίες συμμετείχαν σε μεγαλύτερο βαθμό σε σχέση με το αναμενόμενο;
Η απόδοση των Ελληνικών Ομολόγων είναι σημαντική σε μια αγορά που το κυνήγι αποδόσεων γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο. Με τη συμμετοχή τους στην επαναγορά χρέους, οι ελληνικές τράπεζες απλώς αναγκάστηκαν να παραιτηθούν από τα κέρδη που αποκόμισαν από τα ελληνικά ομόλογα.

Διαβλέπετε αισιοδοξία στην αναφορά της τρόικα;
Η τελευταία αναφορά της τρόικα ήταν συγκρατημένα αισιόδοξη, με την έμφαση όμως εδώ να δίνεται στη λέξη «συγκρατημένα». Η Ελλάδα πέτυχε να πραγματοποιήσει μια τεράστια οικονομική προσαρμογή, αλλά οι μέχρι στιγμής ενδείξεις από την υλοποίηση των δομικών μεταρρυθμίσεων αφήνουν πολλά περιθώρια ακόμα. Η ανακούφιση του χρέους που έλαβε η Ελλάδα το Δεκέμβριο του 2012 προσθέτει πολύ λίγα πράγματα ως προς την ανακούφιση που προσφέρει στην κυβέρνηση.

Η κυβέρνηση καλείται να αντιμετωπίσει δυσκολίες τόσο όσον αφορά την υλοποίηση των μέτρων λιτότητας όσο και των δομικών μεταρρυθμίσεων το 2013, ιδιαίτερα δε λαμβάνοντας υπόψιν ότι η Ελλάδα θα διανύσει τον έκτο χρόνο ύφεσης. Εκτιμώ ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να χάνει τους στόχους σε ό,τι αφορά τις μεταρρυθμίσεις. 

Υπάρχει εναλλακτική για έξοδο από την κρίση;
Η Ελλάδα, αν θέλει να επανέλθει σε βιώσιμη ανάπτυξη στο μέλλον, δεν έχει καμία εναλλακτική επιλογή από το να υλοποιήσει τις δύσκολες δομικές μεταρρυθμίσεις έτσι ώστε να ανοίξουν οι αγορές εργασίας και προϊόντων. Για να ανακουφιστεί από την άμεση κρίση, η Ελλάδα πρέπει να βιώσει την εσωτερική υποτίμηση. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ελλάδα δεν έχει τον έλεγχο της νομισματικής πολιτικής - ως μέλος της Ευρωζώνης - ο μόνος τρόπος να κινηθεί στη διαδρομή της υποτίμησης σήμερα είναι να περικόψει μισθούς και συντάξεις έτσι ώστε οι τιμές να πέσουν και η Ελλάδα να ξαναβρεί την ανταγωνιστικότητά της.

Αυτό αποκαλείται εσωτερική υποτίμηση. Η Γερμανία διήγε μια παρόμοια διαδικασία τη δεκαετία του 1990 όταν υπήρξε η ασθενής της Ευρώπης. Της πήρε 10 χρόνια εσωτερικής υποτίμησης για να ξεκινήσει τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου κύκλου ανάπτυξης και αυτό συνέβη τη στιγμή που απέναντι υπήρχε ένα σκηνικό στιβαρής παγκόσμιας ανάπτυξης. Για να μπορέσει η Ελλάδα να διαβεί την ίδια διαδικασία, θα της πάρει μια δεκαετία από ολοένα και βαθύτερη ύφεση.

Η εναλλακτική για την Ελλάδα είναι να επιλέξει την εξωτερική υποτίμηση με την έκδοση του δικού της νομίσματος, της δραχμής. Κάτι τέτοιο θα ήταν  εξαιρετικά επώδυνο και θα είχε σαν αποτέλεσμα μια ραγδαία πτώση του βιοτικού επιπέδου καθώς και χρεοκοπίας της χώρας και των τραπεζών. Η επιλογή ανάμεσα σε εσωτερική και εξωτερική υποτίμηση - σε οικονομικούς όρους - είναι παρόμοια με αυτή μεταξύ του να τραβάς έναν επίδεσμο αργά-αργά και να τον τραβάς απότομα. Υπάρχουν βέβαια και γεωπολιτικοί λόγοι σε μια τέτοια επιλογή.

Banker's Review (T. 031)
« 1 2 »

Έχετε άποψη;
Ο σχολιασμός των άρθρων προϋποθέτει την Είσοδο σας στο Banker's Review Online.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Συγχωνεύσεις και εξαγορές

Private banking

Πιστωτική κρίση

Credit Risk management

Enterprise risk management

Best work place

Multichannel Strategy

Innovation

International Banking

Outsourcing

©2018 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778