Banker's Review Online - Η χρηματοδότηση των ΜμΕ στη “νέα” Ελληνική Οικονομία

Δευτέρα, 16 Ιουλίου 2018

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Retail Banking

Η χρηματοδότηση των ΜμΕ στη “νέα” Ελληνική Οικονομία

17 Ιανουαρίου 2013 | 09:13 Γράφει ο Νικόλας  Κονδάκης Topics: Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

Ευάγγελος Κάββαλος, Γενικός Διευθυντής Τραπεζικής Μικρών Επιχειρήσεων και Μέλος Εκτελεστικής Επιτροπής της Eurobank

Ο Ευάγγελος Κάββαλος, Γενικός Διευθυντής Τραπεζικής Μικρών Επιχειρήσεων και Μέλος Εκτελεστικής Επιτροπής της Eurobank μίλησε στο Banker’s Review για τις σημερινές ανάγκες των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση αλλά και τις προοπτικές τους ως προς τον ρόλο τους στην επανεκκίνηση της Ελληνικής Οικονομίας.

Banker’s review: Ποια είναι η αλληλεπίδραση των ΜμΕ και της Ελληνικής Οικονομίας σήμερα;
Ευάγγελος Κάββαλος:
Η αναστροφή της Ελληνικής Οικονομίας  από την υφεσιακή της πορεία, στη σταθεροποίηση και στη συνέχεια στην ανάπτυξη, σχετίζεται απόλυτα με την πορεία που θα ακολουθήσουν οι ΜμΕ. Σε μια χώρα όπου λειτουργούν 820 χιλιάδες επιχειρήσεις, από τις οποίες το 97% απασχολούν μέχρι 9 υπαλλήλους, και που συνολικά απασχολούν το 85% των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα και συμβάλουν στο 70% της συνολικής ετήσιας Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας, οι ΜμΕ κατέχουν έναν συστημικό ρόλο στην αύξηση του Α.Ε.Π. και στην Απασχόληση. Αυτή η αυταπόδεικτη συμβολή των ΜμΕ στην επανεκκίνηση της Ελληνικής Οικονομίας αποδυναμώνεται από το οικονομικό μοντέλο που αναπτύχθηκε στη χώρα τα  τελευταία χρόνια.

Ένα μοντέλο που κατηύθυνε την επιχειρηματικότητα σε κλάδους εστιασμένους στην κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών και κυρίως απευθυνόταν στην ικανοποίηση της εγχώριας ζήaτησης. Η Δημοσιονομική Προσαρμογή της Ελληνικής Οικονομίας επηρέασε πρωτίστως τη ζήτηση και βέβαια αυτό συνετέλεσε στη μείωση κατά 15% των επιχειρήσεων στο διάστημα 2008-2011, ενώ η μείωση αυτή συνεχίζεται και το 2012. Με τις ΜμΕ να πλήττονται πρώτες από τις επιδράσεις της μετεξέλιξης του Οικονομικού Μοντέλου της χώρας, από άκρως καταναλωτικό και δανειοδοτούμενο σε παραγωγικό και πλεονασματικό, τίθεται εύλογα το ακόλουθο ερώτημα: πρέπει να προηγηθεί η ανάπτυξη των ΜμΕ ώστε να δοθεί η απαιτούμενη ώθηση που χρειάζεται η Ελληνική Οικονομία ή το αντίστροφο, πρώτα να ενδυναμωθεί η Ελληνική Οικονομία ώστε να προσφέρει τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη των ΜμΕ; Πώς άραγε σπάει αυτός ο φαύλος κύκλος που σχετίζει τις ΜμΕ με την Οικονομία;

Νομίζω ότι στις παρούσες συνθήκες και λαμβάνοντας υπ’ όψιν την αλληλένδετη σχέση τους, η ανάκαμψη της Ελληνικής Οικονομίας δεν μπορεί να συμβεί με ανίσχυρες και παραπαίουσες ΜμΕ. Από την άλλη, όμως δε μπορούν και οι ΜμΕ να λειτουργήσουν στη βάση ενός μοντέλου επιχειρηματικότητας  που δεν καλύπτει νέες ανάγκες, δεν προσφέρει ανταγωνιστικές τιμές, δεν δημιουργεί εξωτερική ζήτηση και δεν παράγει νέα αγαθά και υπηρεσίες. Χρειάζεται λοιπόν, κατ’ αρχήν, η Ελληνική Οικονομία να σταθεροποιηθεί σε κάποιο σημείο έστω και χαμηλό, προτού ξεκινήσει η ανάκαμψή της. Αν οι ΜμΕ συνειδητοποιήσουν ότι η Οικονομία έφτασε στο αποκορύφωμα της ύφεσής της, θα παρακινηθούν ώστε να αξιολογήσουν αποτελεσματικότερα τις συνθήκες και να αναλάβουν τις πρωτοβουλίες εκείνες που θα τις καταστήσουν παραγωγικές, ανταγωνιστικές και εξωστρεφείς.

Με ποιο τρόπο στέκεται η τράπεζα δίπλα στις ΜμΕ σε αυτή τη δύσκολη περίοδο και για τους δύο;
Σε αυτή τη συγκυρία, οι ΜμΕ χρειάζονται δίπλα τους ένα δυναμικό και ισχυρό Τραπεζικό Σύστημα που να στηρίζει και να χρηματοδοτεί τα επιχειρηματικά τους σχέδια, κατά τρόπο στοχευμένο, αποτελεσματικό και κυρίως συνεχή. Η αρωγή αυτή του Τραπεζικού Συστήματος προϋποθέτει την αντιμετώπιση των σημερινών δυσκολιών του που είναι η έλλειψη ρευστότητας, η αύξηση των επισφαλειών και η μειωμένη κεφαλαιακή του επάρκεια. Η ύπαρξη αυτών των προβλημάτων επιβάλλει στις Τράπεζες τον επανακαθορισμό της πιστωτικής τους πολιτικής, αναλύοντας με αυστηρότερο τρόπο, τις συνθήκες που απειλούν τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και οδηγούν στην επιχειρηματική αποτυχία.

Παράλληλα όμως, θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι δεν αποκλείονται από τη στήριξη αυτή οι ΜμΕ οι οποίες έχουν τη δυνατότητα όχι μόνο να ξεπεράσουν την κρίση αλλά και να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που ανακύπτουν από την αναμόρφωση του οικονομικού μοντέλου της χώρας μας. Αυτή η προσπάθεια στήριξης μπορεί να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο από την ενεργότερη θεσμική συμμετοχή του Τραπεζικού συστήματος στη δημιουργία συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων και πολιτικών για την αξιοποίηση των κοινοτικών ενισχύσεων με τα αρμόδια Υπουργεία, το ΕΤΕΑΝ, την EIB και άλλους θεσμικούς φορείς.

Την τελευταία 5ετία, το Τραπεζικό σύστημα, στο βαθμό που του επέτρεπαν οι διαθέσιμοι πόροι του, ανταποκρίθηκε ικανοποιητικά στα προβλήματα των ΜμΕ, γεγονός που επιβεβαιώνεται από την πολύ μικρή μείωση των επιχειρηματικών δανειακών υπολοίπων κατά -5% έναντι της τετραπλάσιας μείωσης του ΑΕΠ και της μείωσης των καταθέσεων κατά -32% από την έναρξη της κρίσης το 2008. Η ζήτηση δανείων που οι Τράπεζες κλήθηκαν να καλύψουν, αφορούσε κατά 83% κεφάλαια κίνησης, ενώ μόνον το 17% αφορούσε χρηματοδότηση για αναπτυξιακούς και επενδυτικούς σκοπούς. Ταυτόχρονα όμως οι Τράπεζες ανταποκρίθηκαν στην ανάγκη παροχής λύσεων αναδιάρθρωσης υφισταμένων δανείων με μια μεγάλη ποικιλία προγραμμάτων που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ρευστότητας  των ΜμΕ, μειώνοντας σημαντικά το ύψος των δόσεων και μεταθέτοντας την αποπληρωμή οφειλών σε μεταγενέστερο χρόνο. Μέχρι σήμερα έχει αναδιαρθρωθεί περίπου το 1/3 των δανειακών υπολοίπων των ΜμΕ. 

Banker’s review: Ποια είναι η αλληλεπίδραση των ΜμΕ και της Ελληνικής Οικονομίας σήμερα;
Ευάγγελος Κάββαλος:
Η αναστροφή της Ελληνικής Οικονομίας  από την υφεσιακή της πορεία, στη σταθεροποίηση και στη συνέχεια στην ανάπτυξη, σχετίζεται απόλυτα με την πορεία που θα ακολουθήσουν οι ΜμΕ. Σε μια χώρα όπου λειτουργούν 820 χιλιάδες επιχειρήσεις, από τις οποίες το 97% απασχολούν μέχρι 9 υπαλλήλους, και που συνολικά απασχολούν το 85% των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα και συμβάλουν στο 70% της συνολικής ετήσιας Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας, οι ΜμΕ κατέχουν έναν συστημικό ρόλο στην αύξηση του Α.Ε.Π. και στην Απασχόληση. Αυτή η αυταπόδεικτη συμβολή των ΜμΕ στην επανεκκίνηση της Ελληνικής Οικονομίας αποδυναμώνεται από το οικονομικό μοντέλο που αναπτύχθηκε στη χώρα τα  τελευταία χρόνια.

Ένα μοντέλο που κατηύθυνε την επιχειρηματικότητα σε κλάδους εστιασμένους στην κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών και κυρίως απευθυνόταν στην ικανοποίηση της εγχώριας ζήaτησης. Η Δημοσιονομική Προσαρμογή της Ελληνικής Οικονομίας επηρέασε πρωτίστως τη ζήτηση και βέβαια αυτό συνετέλεσε στη μείωση κατά 15% των επιχειρήσεων στο διάστημα 2008-2011, ενώ η μείωση αυτή συνεχίζεται και το 2012. Με τις ΜμΕ να πλήττονται πρώτες από τις επιδράσεις της μετεξέλιξης του Οικονομικού Μοντέλου της χώρας, από άκρως καταναλωτικό και δανειοδοτούμενο σε παραγωγικό και πλεονασματικό, τίθεται εύλογα το ακόλουθο ερώτημα: πρέπει να προηγηθεί η ανάπτυξη των ΜμΕ ώστε να δοθεί η απαιτούμενη ώθηση που χρειάζεται η Ελληνική Οικονομία ή το αντίστροφο, πρώτα να ενδυναμωθεί η Ελληνική Οικονομία ώστε να προσφέρει τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη των ΜμΕ; Πώς άραγε σπάει αυτός ο φαύλος κύκλος που σχετίζει τις ΜμΕ με την Οικονομία;

Νομίζω ότι στις παρούσες συνθήκες και λαμβάνοντας υπ’ όψιν την αλληλένδετη σχέση τους, η ανάκαμψη της Ελληνικής Οικονομίας δεν μπορεί να συμβεί με ανίσχυρες και παραπαίουσες ΜμΕ. Από την άλλη, όμως δε μπορούν και οι ΜμΕ να λειτουργήσουν στη βάση ενός μοντέλου επιχειρηματικότητας  που δεν καλύπτει νέες ανάγκες, δεν προσφέρει ανταγωνιστικές τιμές, δεν δημιουργεί εξωτερική ζήτηση και δεν παράγει νέα αγαθά και υπηρεσίες. Χρειάζεται λοιπόν, κατ’ αρχήν, η Ελληνική Οικονομία να σταθεροποιηθεί σε κάποιο σημείο έστω και χαμηλό, προτού ξεκινήσει η ανάκαμψή της. Αν οι ΜμΕ συνειδητοποιήσουν ότι η Οικονομία έφτασε στο αποκορύφωμα της ύφεσής της, θα παρακινηθούν ώστε να αξιολογήσουν αποτελεσματικότερα τις συνθήκες και να αναλάβουν τις πρωτοβουλίες εκείνες που θα τις καταστήσουν παραγωγικές, ανταγωνιστικές και εξωστρεφείς.

Με ποιο τρόπο στέκεται η τράπεζα δίπλα στις ΜμΕ σε αυτή τη δύσκολη περίοδο και για τους δύο;
Σε αυτή τη συγκυρία, οι ΜμΕ χρειάζονται δίπλα τους ένα δυναμικό και ισχυρό Τραπεζικό Σύστημα που να στηρίζει και να χρηματοδοτεί τα επιχειρηματικά τους σχέδια, κατά τρόπο στοχευμένο, αποτελεσματικό και κυρίως συνεχή. Η αρωγή αυτή του Τραπεζικού Συστήματος προϋποθέτει την αντιμετώπιση των σημερινών δυσκολιών του που είναι η έλλειψη ρευστότητας, η αύξηση των επισφαλειών και η μειωμένη κεφαλαιακή του επάρκεια. Η ύπαρξη αυτών των προβλημάτων επιβάλλει στις Τράπεζες τον επανακαθορισμό της πιστωτικής τους πολιτικής, αναλύοντας με αυστηρότερο τρόπο, τις συνθήκες που απειλούν τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και οδηγούν στην επιχειρηματική αποτυχία.

Παράλληλα όμως, θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι δεν αποκλείονται από τη στήριξη αυτή οι ΜμΕ οι οποίες έχουν τη δυνατότητα όχι μόνο να ξεπεράσουν την κρίση αλλά και να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που ανακύπτουν από την αναμόρφωση του οικονομικού μοντέλου της χώρας μας. Αυτή η προσπάθεια στήριξης μπορεί να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο από την ενεργότερη θεσμική συμμετοχή του Τραπεζικού συστήματος στη δημιουργία συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων και πολιτικών για την αξιοποίηση των κοινοτικών ενισχύσεων με τα αρμόδια Υπουργεία, το ΕΤΕΑΝ, την EIB και άλλους θεσμικούς φορείς.

Την τελευταία 5ετία, το Τραπεζικό σύστημα, στο βαθμό που του επέτρεπαν οι διαθέσιμοι πόροι του, ανταποκρίθηκε ικανοποιητικά στα προβλήματα των ΜμΕ, γεγονός που επιβεβαιώνεται από την πολύ μικρή μείωση των επιχειρηματικών δανειακών υπολοίπων κατά -5% έναντι της τετραπλάσιας μείωσης του ΑΕΠ και της μείωσης των καταθέσεων κατά -32% από την έναρξη της κρίσης το 2008. Η ζήτηση δανείων που οι Τράπεζες κλήθηκαν να καλύψουν, αφορούσε κατά 83% κεφάλαια κίνησης, ενώ μόνον το 17% αφορούσε χρηματοδότηση για αναπτυξιακούς και επενδυτικούς σκοπούς. Ταυτόχρονα όμως οι Τράπεζες ανταποκρίθηκαν στην ανάγκη παροχής λύσεων αναδιάρθρωσης υφισταμένων δανείων με μια μεγάλη ποικιλία προγραμμάτων που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ρευστότητας  των ΜμΕ, μειώνοντας σημαντικά το ύψος των δόσεων και μεταθέτοντας την αποπληρωμή οφειλών σε μεταγενέστερο χρόνο. Μέχρι σήμερα έχει αναδιαρθρωθεί περίπου το 1/3 των δανειακών υπολοίπων των ΜμΕ. 



Ποιο ήταν το αποτέλεσμα των δράσεων των κοινοτικών φορέων μέχρι σήμερα για τη στήριξη των ΜμΕ;
Oι κοινοτικοί φορείς προέβησαν από το 2009 στην προκήρυξη δράσεων στήριξης των ΜμΕ με προϋπολογισμό περίπου 20 δις €. Ωστόσο, η απορρόφηση των κονδυλίων αυτών από τις ΜμΕ δεν ξεπέρασε τα 7 δις € από τα οποία λιγότερο από 1 δις € αφορούσε αναπτυξιακά έργα. Παρόλο που το απορροφηθέν ποσό ενίσχυσε ικανοποιητικά τις ΜμΕ, μεγάλο μέρος των κονδυλίων έμεινε αναξιοποίητο. Ο βασικός λόγος της χαμηλής αυτής απορρόφησης είναι ο ετεροχρονισμός μεταξύ του σχεδιασμού των δράσεων και των αναγκών της Αγοράς. Η εγγενής γραφειοκρατία στο σχεδιασμό και την υλοποίηση των κοινοτικών ενισχύσεων δεν επιτρέπει την ευελιξία και την προσαρμοστικότητα που χρειάζονται οι δράσεις, ώστε να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των επιχειρήσεων.

Η κατάσταση λοιπόν που προέκυψε, αλλά που γίνονται σοβαρές προσπάθειες να βελτιωθεί, είχε να κάνει πρώτον με την εξαγγελία προγραμμάτων για επενδύσεις αντί για κεφάλαια κίνησης. Δεύτερον, με την υψηλή μόχλευση που επιχειρήθηκε και η οποία υπερέβαινε τη διαθέσιμη ρευστότητα του τραπεζικού συστήματος και μάλιστα με αποτρεπτικούς όρους χορηγήσεων για τις τράπεζες.   Τρίτον, με  την ενθάρρυνση των επενδύσεων από τις ΜμΕ με φορολογικά κίνητρα αντί για  επιχορηγήσεις και διασφάλιση χαμηλού δανεισμού. Και τέταρτον, με την αναμονή από την εξαγγελία στοχευμένων προγραμμάτων, που όμως οι κοινοτικοί θεσμικοί φορείς επιφυλάσσονται τουλάχιστον προς το παρόν να παράσχουν τους πόρους, καθυστερώντας την υλοποίησή τους.

Πώς διαμορφώνονται οι ανάγκες χρηματοδότησης των ΜμΕ σήμερα;
Οι ανάγκες χρηματοδότησης των ΜμΕ σήμερα είναι διαφοροποιημένες, καθώς διακρίνουμε δύο μεγάλες κατηγορίες επιχειρήσεων: Ένα μεγάλο μέρος τους αντιμετωπίζει άμεσο πρόβλημα διατήρησης της μέχρι σήμερα βιωσιμότητάς τους, ενώ  ένα μικρότερο υποσύνολο έχει τη δυνατότητα να αναπτυχθεί και να επεκταθεί εντός του κλάδου δραστηριοποίησής του. Η χρηματοδότηση για την πρώτη κατηγορία μπορεί να διασφαλιστεί μέσω της συνεργασίας των τραπεζών με το ΕΤΕΑΝ και την ΕΙΒ για το σχεδιασμό στοχευμένων χρηματοδοτικών λύσεων που θα αποσκοπούν πρώτον στην παροχή νέου φθηνότερου δανεισμού, κυρίως κεφαλαίων κίνησης χωρίς απαραιτήτως αποδεδειγμένο σκοπό, και δεύτερον σε προγράμματα αναδιάρθρωσης επιτρέποντας την αναχρηματοδότηση παλαιότερων δανείων υψηλότερου επιτοκίου.

Οι κοινοτικές ενισχύσεις που είναι είτε σε εξέλιξη, ή σε στάδιο προδημοσίευσης ή σε εξαγγελίες ανέρχονται σε 5,8 δις €. Ένα μέρος από αυτά τα κονδύλια θα πρέπει να στοχεύει στην ικανοποίηση των αναγκών των επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν τα παραπάνω προβλήματα διατήρησης της βιωσιμότητάς τους. Θα πρέπει ωστόσο να είναι ξεκάθαρο ότι τέτοιου είδους στήριξη είναι προσωρινή. Είναι απαραίτητο, οι επιχειρήσεις αυτές, έχοντας διασφαλίσει τη βιωσιμότητά τους, να στραφούν σταδιακά προς νέους άξονες δραστηριότητας, να εκσυγχρονίσουν την παραγωγική τους διαδικασία μειώνοντας το κόστος λειτουργίας τους, να καινοτομήσουν και να βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητά τους ώστε να δημιουργήσουν  τις προϋποθέσεις που θα συμβάλλουν στην τόνωση της ζήτησης.

Υπάρχει όμως και ένας σεβαστός αριθμός ΜμΕ που αντεπεξέρχονται στην κρίση και μάλιστα ενισχύουν την παρουσία τους στην αγορά δραστηριοποίησής τους εκμεταλλευόμενες τη συρρίκνωση του εσωτερικού ανταγωνισμού. Στόχος εδώ είναι η δημιουργία ανταγωνιστικών αγαθών και υπηρεσιών που απευθύνονται στην εγχώρια και διεθνή αγορά, προσελκύουν επενδύσεις, και τελικά παρέχουν αμοιβαία οφέλη, τόσο στις ΜμΕ όσο και στα πιστωτικά ιδρύματα που τις στηρίζουν. Η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων αυτών από το τραπεζικό σύστημα, ακόμη και σήμερα είναι αδιάλειπτη. Προκειμένου όμως οι επιχειρήσεις αυτές να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο την ανταγωνιστικότητά τους και να αυξήσουν την παραγωγικότητά τους, χρειάζονται νέες επενδύσεις οι οποίες θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν από το Τραπεζικό Σύστημα με χαμηλότερο κόστος δανεισμού και να ενισχυθούν από τους κοινοτικούς φορείς με επιχορηγήσεις.

Προς ποια κατεύθυνση βαίνει η «νέα» συνεργασία τραπεζών – ΜμΕ;
Η χρηματοδότηση από το Τραπεζικό Σύστημα και η διάθεση κοινοτικών πόρων από τους αρμόδιους φορείς της πολιτείας αποτελούν αναγκαιότητα για  την  τόνωση των ΜμΕ και την επανεκκίνηση της Ελληνικής Οικονομίας. Ιδιαίτερα για τις Τράπεζες η επιστροφή τους σε κερδοφορία και ανάπτυξη εξαρτάται πλήρως από την ενδυνάμωση και την προοπτική των ΜμΕ. Οι δε ΜμΕ χρειάζεται να αναθεωρήσουν τις επιχειρησιακές πρακτικές τους και να προσανατολίσουν την επιχειρηματικότητά τους προς παραγωγικές, καινοτόμες, ανταγωνιστικές και εξωστρεφείς δραστηριότητες, έχοντας πάντα υπ’ όψιν ότι ο δανεισμός είναι μέσο ανάπτυξης και όχι μέσο συντήρησης της επιχειρηματικής αναποτελεσματικότητας. Γι’ αυτό, η συμπόρευση Τραπεζών και ΜμΕ είναι δεδομένη, οδηγεί σε αμοιβαία οφέλη και διασφαλίζει την ανάκαμψη της Ελληνικής Οικονομίας. 

Banker's Review (T. 030)
« 1 2 »

Έχετε άποψη;
Ο σχολιασμός των άρθρων προϋποθέτει την Είσοδο σας στο Banker's Review Online.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ακόμη...

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σήμερα

Αυτοί που διάβασαν αυτό διάβασαν επίσης

Τα πιο δημοφιλή Topics

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε αυτήν την ενότητα

Οι πιο δημοφιλείς ειδήσεις σε άλλες ενότητες

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνεντεύξεις / Πρόσωπα

 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Topics

Συγχωνεύσεις και εξαγορές

Private banking

Πιστωτική κρίση

Credit Risk management

Enterprise risk management

Best work place

Multichannel Strategy

Innovation

International Banking

Outsourcing

©2018 Boussias Communications, all rights reserved. Κλεισθένους 338, 153 44 Γέρακας, info@boussias.com, Τ:210 6617777, F:210 6617778